SIMPLE PAST TENSE
GEÇMİŞ ZAMAN
Bu zamanın kullanımında dikkat edilmesi gereken en büyük husus, fiillerin ikinci hallerinin kullanılmasıdır. Türkçemizde böyle bir kullanım olmadığı için bizlere biraz garip gelebilir. Fiillerin ikinci hallerinin gelme meselesi zamanın yapısı verildikten sonra izah edilecektir.
1. Structure : Yapı
| I He She It Ahmet Ayşe The cat We You They Ali and Kemal The children |
went ( 2. hal) | Gittim. Gitti. ( O erkek gitti. ) Gitti. ( O kız gitti. ) Gitti. ( O cansız veya hayvan gitti. ) Ahmet gitti. Ayşe gitti. Kedi gitti. Gittik. Gittin. / Gittiniz. Gittiler. Ali ve Kemal gittiler. Çocuklar gittiler. |
Olumsuz yaparken
| I He She It We You They |
did not ( didn’t ) go. | Gitme / di / dim / dik / din(iz) / diler. |
Soru yaparken
| Did | I he she it we you they |
go? | Git / ti mi / tim mi / tik mi / tin(iz) mi / tiler mi? |
Olumsuz soru yaparken
| Did | I he she it we you they |
not Didn’t | I he she it we you they |
go? | Gitme /di mi / dim mi / dik mi / din(iz) mi / diler mi? |
Kısa cevaplar
Yes, I did ve No, I didn’t şeklindedir.
2. Regular and irregular verbs: Düzenli ve düzensiz fiiller
Biraz önce söylediğimiz gibi Simple Past Tense’de fiillerin 2. hali kullanılmaktadır. Ancak fiillerin ikinci hali sadece düz cümlede kullanılır. Olumsuz ve soru cümlelerinde fillerin birinci halleri kullanılır.
İngilizce’de fiiller iki gurupta toplanırlar.
Bunlar düzenli ( regular ) ve düzensiz ( irregular ) fiiller ( verbs ) diye adlandırılır.
Düzensiz fiiller ( irregular verbs ) lerin aynen ezberlenmesi lazımdır. Bu fiilleri liste halinde hemen hemen bütün sözlüklerin başında veya sonunda bulmak mümkündür. Hatta sözlüklerde kelime izahı yapılırken de bu hallerin parantez içerisinde verildiği görülebilir.
Fiillerin 2. ve 3. halleri için tıklayın..
3. Spelling of -ed : -ed ekinin yazılışı
Düzenli fiilleri 2. hale koymak için “d”, “ed” veya “ied” gelmektedir. Bunlar ise belirli kurallara tabidirler. Şimdi bunları görelim.
Fiillerin çoğuna “-ed” eklenir.
open opened
start started
act acted
Sonu e harfi ile biten fiillere sadece “d” eklenir.
hate hated
live lived
arrive arrived
Sonu “l” harfi ile biten fiillerin “l” den önce tek sesli harf olanlarında “l” çift yazılır. Ancak Amerikan İngilizcesinde böyle bir kural yoktur.
towel towelled
travel traveled
Amerikan İngilizcesinde bu kelimeler toweled ve traveled şeklinde yazılır.
Fakat “l” harfinden önce birden fazla sesli harf varsa “l” çift olmaz.
sail sailed
heal healed
pool pooled
Sonu tek bir sessiz harfle biten ve tek sesli harfi bulunan fiillerde sonda bulunan sessiz harf çift olur.
rob robbed
tar tarred
ship spipped
fit fitted
beg begged
Ancak bu şekildeki fiillerin sonu “x”, “w”, ve “y” ile bitenlerinde çiftleme olmaz.
sew sewed
fix fixed
play played
Birden fazla heceli fillerden son hecesinde tek sesli harf bulunan ve tek sessiz harfle biten ve de okunurken vurgusu bu son hecede olan fillerde son sessiz harf çift olur.
en’trap en’trapped
pre’fer pre’fered
ad’mit ad’mitted
Fakat aynı durumdaki fiillerden sonu “x”, “w” ve “y” ile bitenlerinde çiftleme olmaz.
re’new re’newed
emp’loy emp’loyed
af’fix affixed
Sonu “y” harfi ile biten ve “y” den önce sessiz harf bulunan fiillerde “y” düşer ve bu tip fiillere “ied” eklenir.
try tried
cry cried
marry married
4. Pronunciation of -ed : -ed ekinin okunuşu
Geçmiş zamanda düz cümlede düzenli fiillerin sonuna eklenen ve bazı isimlerin sonuna eklenip onları sıfat getiren “-ed” ekinin üç ayrı okunuşu vardır.
İngilizceyi yeni öğrenenler bu eki ıd veya id şeklinde okuma eğilimindedirler. Oysa bu ekin ıd veya id şeklinde okunuşu çok sınırlıdır.
Okunuşunun sonu t, d ile biten fiillere -ed eklendiğinde bu ek -id veya -ıd şeklinde okunur.
Örnekler
need / nid / needed / ni:did
post / poust / posted / poustid
Okunuşunun sonu k, s, ç, ş, f, p ile biten kelimelere -ed eklendiğinde -ed eki t şeklinde okunur.
Örnekler
kick / kik / kicked / kikt
finish / finiş / finished / finişt
laugh / la:f / laughed / la:ft
watch / woç / watched / woçt
Okunuşunun sonu m, n, b, g, c, l, v, z, r ve sesli harfler ile biten kelimeler -ed eki eklendiğinde -ed eki d şeklinde okunur.
Örnekler
live / liv lived/ livd
listen / lisın listened / lisınd
rub / rab rubbed / rabd
raise / reyz raised / reyzd
climb / klaym climbed / klaymd
5. Usage : Kullanıldığı yerler
- Konuşulan anla kıyaslandığı zaman geçmişte kalmış, bitmiş, tamamlanmış olayların anlatılmasında kullanılır.
Dikkat edilmesi gereken en önemli husus, bu zaman kullanımında geçmiş zamana ait bir zaman tabirinin verilmesidir. Zaman tabiri verilmese bile geçmişte kaldığına dair belirtilerin olmasıdır. Yine geçmişte kalmış bir zaman diliminde olan olayların anlatılmasında da bu yapı kullanılır.
My firend bought his house last year. Arkadaşım evini geçen yıl aldı.
They came to this city ten years ago. Bu şehre on yıl önce geldiler.
She slept until her friends came. Arkadaşları gelinceye kadar uyudu.
The game started at ten o’clock. Oyun saat onda başladı.
When did they leave the town? Kasabadan ne zaman ayrıldılar?
My grandfather worked here for five years. Dedem burada beş yıl çalıştı.
God created the heavens and the earth is six days. Allah gökleri ve yeri altı günde yarattı.
How long did the journey take? Yolculuk ne kadar zaman aldı?
What id you do before you went to bed? Yatmadan önce ne yaptın?
What did you do stay when you were a student? Talebeyken nerede kaldın?
They stayed at a hotel for a long time. Uzun müddet otelde kaldılar.
They didn’t get up early this morning? Onlar bu sabah erken kalkmadı.
- Türkçemizde geçmiş zamanın rivayeti gibi çevrilen, geçmişteki olayların hikaye edilmelerinde ve geçmiş zamandaki alışkanlıkların anlatılmasında kullanılır. Bazen Türkçemize Mişli Geçmiş Zaman gibi de çevrildiği olur.
His grandfather gave this watch to his father. Bu saati babasına dedesi vermiş.
That man never drank when he was a boy. Şu adam çocukken hiç içki içmezdi.
Caliph Omar was a just statesman. He always said “The poor and rich are equal. The real superiority is the piety.” Halife Ömer bir devlet adamıydı. O daima ” Fakir ile zengin eşittir. Gerçek üstünlük takvadadır ( dindarlıktadır) ” derdi.
We had some food and some tea before we went to bed when we were in the village. Biz köydeyken yatmadan önce bir şeyler yer ve içerdik.
It was a sunny day. All the children swam in the lake, the woman prepared the meal and the men talked under the trees. Güneşli bir gündü. Bütün çocuklar gölde yüzüyordu, kadınlar yemek pişiriyordu ve erkekler ağaçların altında sohbet ediyordu.
He cried when his step-son left him. Because he liked him a lot. Üvey oğlu kendisini terkettiğinde ağladı çünkü onu çok sevmişti.
6. Examples – Örnek Cümleler
Şimdi de Simple Past Tense’ten cümle örnekleri verelim.
The man washed his car. Adam arabasını yıkadı.
We posted the letters. Mektupları postaladık.
They bought a new house. Yeni bir ev satın aldılar.
She ate two sandwiches. O iki sandviç yedi.
Did the man wash his car? Adam arabasını yıkadı mı?
Did you post the letters? Mektupları postaladınız mı?
Did they buy a new house? Yeni bir ev satın aldılar mı?
Did she eat two sandwiches? O iki sandviç yedi mi?
The man didn’t wash his car. Adam arabasını yıkamadı.
We didn’t post the letter. Mektupları postalamadık.
They didn’t buy a new house. Yeni bir ev satın almadılar.
What did you do last night? Dün gece ne yaptın?
How did you lose your passport? Pasaportunu nasıl kaybettin?
Kaynak: http://ingilizcenotlar.googlepages.com/simple-past-tense.htm
